Ο Ελληνικός Αποικισμός στην Ουκρανία

Αρχαιολογικός χώρος στο
Παντικάπαιον, 6ος αιώνας π.Χ.

Η ύπαρξη των Ελλήνων στην Ουκρανία και ιδιαιτέρως στην Χερσόνησο της Κριμαίας, έχει μακρότατη ιστορία, η οποία χρονολογείται ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ., οπότε και άρχισε η ελληνική αποίκιση στα παράλια της Μαύρης θάλασσας και στην χερσόνησο. Πλέον, οι Έλληνες αποτελούν τον ιστορικότερο πληθυσμό της χερσονήσου αυτής. Tα ερείπια των αρχαίων ελληνικών πόλεων στην Ουκρανία: Παντικαπαίου, Xερσονήσου, Φαναγόρειας, Θεοδόσιας, Ολβία, κ.α. μαρτυρούν την παλιά δόξα των Eλλήνων. Πολλά τοπωνύμια της Kριμαίας έχουν ελληνική ρίζα αφού μέχρι την άφιξη των Tατάρων, τον 13ο αιώνα, η Kριμαία ήταν μια καθαρά ελληνική περιοχή.

Εμπόριον: Μια Ελληνική Πόλη στην Καταλονία

Το Εμπόριον (Emporiae, Empuries),ιδρύθηκε από τους Φωκείς τον 6ο αιώνα π.Χ. και βρίσκεται περίπου 138 χλμ. βόρεια της Βαρκελώνης, στην επαρχία της Girona, κοντά στα γαλλικά σύνορα. Η πόλη αυτή προόδευσε και επεκτάθηκε χάρη στο εμπόριο –εξ'αυτού και το όνομά της–, των Ελλήνων αποίκων με τους γηγενείς πληθυσμούς. Στην Ιβηρική , οι Έλληνες επιχείρησαν τις πρώτες εγκαταστάσεις τους κατά τους τελευταίους Μυκηναϊκούς αιώνες και αργότερα προχώρησαν σε συστηματικό αποικισμό οι Κυμαίοι της Ευβοίας, οι Ρόδιοι, αλλά κυρίως οι Φωκείς με τις δυνατές πεντηκοντόρους τους. Οι Ρόδιοι ίδρυσαν τον 7ο αιώνα την πόλη Ρόδα στη Βόρειο Ισπανία, κάτω από τα Πυρηναία. Οι Έλληνες παρέμειναν στα παράλια μόνον της Ιβηρικής και δεν επεχείρησαν εισβολές στο εσωτερικό της χώρας. Τους ενδιέφερε άλλωστε το εμπόριο και όχι οι κατακτήσεις. Παρ' όλα αυτά, οι αυτόχθονες πρόθυμα αναμείχθηκαν μαζί τους και δέχθηκαν τις Ελληνικές επιρροές.

Αρχαίοι Έλληνες στην Βρετανία

Άγαλμα του Πυθέα στο
λιμάνι της Μασσαλίας

Ο Ελληνισμός της Βρετανίας έχει σήμερα τουλάχιστον πέντε αιώνες ιστορικής ζωής και πορείας. Ωστόσο, η παρουσία των Ελλήνων, σποραδική βέβαια και απροσδιόριστη, πηγαίνει χρονικά πολύ πίσω, ίσως και στους χρόνους της πρώιμης αρχαιότητας. Η πρώτη ιστορική αναφορά, πάντως, ανάγεται στον 4ο αιώνα πΧ., όταν ο περίφημος αστρονόμος, μαθηματικός, γεωγράφος, φυσιοδίφης και τολμηρός εξερευνητής, Πυθέας ο Μασσαλιώτης, πήρε εντολή από τον δήμο της Μασσαλίας (που ήταν ελληνική αποικία στην Γαλλία), να ηγηθεί μιας εξερευνητικής αποστολής για να επισκεφτεί και να μελετήσει τις χώρες τις οποίες επισκέπτονταν συχνά Φοίνικες έμποροι, οι οποίοι μετέφεραν από εκεί κασσίτερο στην Μεσόγειο, αλλά κρατούσαν μυστική την πηγή από την οποία τον αγόραζαν.

Οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις του Εύξεινου Πόντου

Ο Στράβων αναφέρει πως στην αρχαιότητα, η Μαύρη Θάλασσα συχνά αποκαλείτο απλά Πόντος (δηλ. η Θάλασσα). Για το μεγαλύτερο μέρος η Ελληνική παράδοση αναφέρεται στη Μαύρη Θάλασσα ως Εύξεινος Πόντος, (Φιλόξενη Θάλασσα). Ο όρος αποτελει ευφημισμό που αντικατέστησε τον πρότερο όρο Άξεινος Πόντος (Αφιλόξενη Θάλασσα), τον οποίο πρωτοσυναντάμε στον Πίνδαρο (αρχές του 5ου αιώνα π.Χ.). Ο Στράβων πιστεύει πως η Μαύρη Θάλασσα αποκαλείτο αφιλόξενη προ της Ελληνικής αποικιοποίησης, γιατί η διάπλευσή της ήταν δύσκολη, και γιατί οι ακτές της κατοικούνταν από άγριες φυλές, και πως το όνομα άλλαξε σε φιλόξενη αφού οι Μιλήσιοι αποίκησαν την περιοχή, καθιστώντας την μέρος του Ελληνικού πολιτισμού. Η γη στο ανατολικό όριο της Μαύρης Θάλασσας, η Κολχίς (σημερινή Γεωργία), σηματοδοτούσε για τους Έλληνες ένα από τα όρια του αποικιακού τους χώρου.